Khi xây dựng nhà ở hoặc công trình, lựa chọn ký hợp đồng trọn gói hay theo từng hạng mục có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí và cách quản lý thi công. Ở bài viết này, Xây Dựng An Đông sẽ cùng bạn phân tích những điểm khác biệt giữa hai hình thức để có cơ sở lựa chọn phương án phù hợp nhu cầu.
1. Hợp đồng xây dựng trọn gói và theo từng hạng mục là gì?
Khi chuẩn bị xây dựng nhà ở hoặc công trình, chủ đầu tư có thể lựa chọn ký hợp đồng trọn gói với một nhà thầu hoặc chia nhỏ công việc thành từng hạng mục để ký kết và triển khai riêng, hai hình thức này khác nhau chủ yếu ở phạm vi công việc, cách kiểm soát chi phí, trách nhiệm của các bên và phương thức tổ chức thi công.
1.1 Hợp đồng xây dựng trọn gói là gì?
Hợp đồng xây dựng trọn gói là hình thức chủ đầu tư giao cho một nhà thầu thực hiện toàn bộ hoặc phần lớn các công việc đã được thỏa thuận trong hợp đồng, từ một số khâu chuẩn bị, thi công đến hoàn thiện công trình. Phạm vi công việc, vật tư, tiến độ, đơn giá và trách nhiệm của nhà thầu thường được xác định rõ ngay từ đầu, giúp chủ đầu tư thuận tiện hơn trong việc quản lý quá trình xây dựng.
1.2 Hợp đồng thi công theo từng hạng mục là gì?
Hợp đồng thi công theo từng hạng mục là hình thức chủ đầu tư chia công trình thành các phần việc riêng như phần móng, phần thô, điện nước, chống thấm, sơn nước hoặc hoàn thiện để ký hợp đồng với từng nhà thầu hoặc đội thi công. Với cách này, chủ đầu tư có thể chủ động lựa chọn đơn vị thực hiện từng công việc và kiểm soát riêng chi phí của mỗi hạng mục.
=> Xem thêm: 5 Yếu Tố Ảnh Hưởng Trực Tiếp Đến Đơn Giá Xây Dựng Mà Chủ Đầu Tư Cần Biết

2. So sánh hợp đồng xây dựng trọn gói và theo từng hạng mục
Hợp đồng xây dựng trọn gói và hợp đồng thi công theo từng hạng mục có sự khác biệt về cách kiểm soát chi phí, vật tư, tiến độ và trách nhiệm của các bên, so sánh từng tiêu chí cụ thể giúp chủ đầu tư dễ đánh giá hình thức nào phù hợp với ngân sách và khả năng quản lý công trình.
2.1 So sánh về chi phí xây dựng
Chi phí xây dựng không chỉ phụ thuộc vào đơn giá thi công mà còn liên quan đến vật tư, nhân công, quản lý và các khoản có thể phát sinh trong quá trình thực hiện.
- Hợp đồng xây dựng trọn gói: Chi phí cho phạm vi công việc được thỏa thuận trước, giúp chủ đầu tư dễ lập ngân sách và kiểm soát tổng chi phí nhưng các thay đổi ngoài hợp đồng có thể làm phát sinh thêm chi phí.
- Hợp đồng theo từng hạng mục: Chi phí được chia theo từng phần việc, giúp chủ đầu tư dễ theo dõi giá nhân công và vật tư nhưng phải tổng hợp chi phí của nhiều hạng mục và kiểm soát các khoản phát sinh riêng.
2.2 So sánh về khả năng kiểm soát vật tư
Vật tư ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và chi phí công trình nên cần xác định rõ bên chịu trách nhiệm cung cấp và kiểm soát vật liệu.
- Hợp đồng xây dựng trọn gói: Nhà thầu thường chịu trách nhiệm cung cấp vật tư theo chủng loại, quy cách và tiêu chuẩn đã thống nhất, giúp chủ đầu tư giảm công việc mua sắm nhưng vẫn cần kiểm tra chất lượng vật liệu.
- Hợp đồng theo từng hạng mục: Chủ đầu tư có thể tự mua hoặc thỏa thuận với từng đơn vị thi công về vật tư, giúp chủ động hơn về chủng loại, chất lượng và giá nhưng phải theo dõi nhiều nguồn cung và biến động giá.
2.3 So sánh về thời gian và tiến độ thi công
Tiến độ công trình phụ thuộc vào khả năng điều phối nhân công, vật tư và sự phối hợp giữa các hạng mục trong suốt quá trình xây dựng.
- Hợp đồng xây dựng trọn gói: Nhà thầu chính thường chịu trách nhiệm điều phối đội thợ, vật tư và các giai đoạn thi công theo kế hoạch, giúp chủ đầu tư giảm công việc trực tiếp theo dõi và phối hợp tiến độ.
- Hợp đồng theo từng hạng mục: Chủ đầu tư phải phối hợp thời gian thi công giữa nhiều đội thợ và đơn vị khác nhau, nên một hạng mục chậm tiến độ có thể ảnh hưởng đến các công việc tiếp theo.
2.4 So sánh về trách nhiệm của nhà thầu
Việc quy định rõ phạm vi trách nhiệm giúp các bên có cơ sở xử lý khi xảy ra lỗi kỹ thuật, sai sót hoặc công việc không đạt yêu cầu.
- Hợp đồng xây dựng trọn gói: Một nhà thầu chính chịu trách nhiệm trong phạm vi công việc đã cam kết, giúp chủ đầu tư có một đầu mối rõ ràng để trao đổi và yêu cầu xử lý khi phát sinh vấn đề.
- Hợp đồng theo từng hạng mục: Mỗi đơn vị chịu trách nhiệm cho phần việc riêng, vì vậy khi xảy ra lỗi cần xác định đúng hạng mục và đơn vị liên quan để yêu cầu khắc phục.
2.5 So sánh về tính chủ động của chủ đầu tư
Hai hình thức hợp đồng mang lại mức độ chủ động khác nhau trong việc lựa chọn vật tư, nhân công, nhà thầu và điều chỉnh một số yêu cầu trong quá trình thi công.
- Hợp đồng xây dựng trọn gói: Chủ đầu tư có thể thống nhất trước về thiết kế, vật liệu và yêu cầu thi công rồi giao nhà thầu tổ chức thực hiện, qua đó giảm công sức trực tiếp quản lý và điều phối tại công trình.
- Hợp đồng theo từng hạng mục: Chủ đầu tư chủ động lựa chọn vật tư, nhân công và đơn vị thi công cho từng phần việc, đồng thời linh hoạt hơn khi cần thay đổi nhưng phải trực tiếp theo dõi tiến độ, chất lượng và phối hợp giữa các bên.

- So sánh hợp đồng xây dựng trọn gói và theo từng hạng mục
3. Nên ký hợp đồng xây dựng trọn gói hay theo từng hạng mục?
Không có một hình thức hợp đồng phù hợp cho mọi công trình, bởi lựa chọn còn phụ thuộc vào ngân sách, quy mô xây dựng và khả năng quản lý của chủ đầu tư. Có thể tham khảo bảng dưới đây để cân nhắc giữa hai phương án:
| Tiêu chí | Hợp đồng xây dựng trọn gói | Hợp đồng theo từng hạng mục |
| Chi phí | Dễ dự toán và kiểm soát tổng ngân sách theo phạm vi công việc đã thỏa thuận | Dễ theo dõi chi phí từng phần nhưng phải tổng hợp ngân sách của nhiều hạng mục |
| Vật tư | Nhà thầu thường chịu trách nhiệm cung cấp theo chủng loại và tiêu chuẩn đã thống nhất | Chủ đầu tư chủ động hơn trong việc lựa chọn và mua vật tư |
| Tiến độ | Nhà thầu chính chịu trách nhiệm điều phối các công việc và đội thi công | Chủ đầu tư phải phối hợp tiến độ giữa nhiều đội thợ hoặc nhà thầu |
| Trách nhiệm | Có một nhà thầu chính làm đầu mối chịu trách nhiệm trong phạm vi hợp đồng | Trách nhiệm được chia theo từng hạng mục và từng đơn vị thi công |
| Mức độ chủ động | Chủ đầu tư giảm công sức quản lý trực tiếp tại công trình | Chủ đầu tư chủ động hơn trong lựa chọn vật tư, nhân công và đơn vị thi công |
| Phù hợp với | Chủ đầu tư muốn tiết kiệm thời gian quản lý và có một đơn vị phụ trách xuyên suốt | Chủ đầu tư có kinh nghiệm, có thời gian theo sát và muốn kiểm soát từng phần việc |
4. Kinh nghiệm chọn hình thức hợp đồng để tối ưu chi phí xây dựng
Lựa chọn đúng hình thức hợp đồng giúp chủ đầu tư chủ động hơn trong việc lập ngân sách và hạn chế những khoản chi phí khó kiểm soát trong quá trình thi công. Trước khi quyết định ký hợp đồng trọn gói hay theo từng hạng mục, nên xem xét một số yếu tố thực tế sau:
- Xác định ngân sách trước khi lựa chọn: Cần xác định khả năng tài chính và mức ngân sách dự kiến để lựa chọn hình thức hợp đồng phù hợp với quy mô công trình.
- Chuẩn bị hồ sơ thiết kế và dự toán rõ ràng: Bản vẽ, khối lượng và dự toán càng cụ thể thì càng dễ xác định phạm vi công việc và hạn chế tranh chấp chi phí sau này.
- So sánh báo giá trên cùng phạm vi công việc: Khi tham khảo nhiều nhà thầu, cần đặt các báo giá trên cùng khối lượng và yêu cầu kỹ thuật để có cơ sở so sánh chính xác.
- Kiểm tra kỹ vật tư và tiêu chuẩn thi công: Cần thống nhất rõ chủng loại vật liệu, quy cách và yêu cầu kỹ thuật để tránh tình trạng thay đổi vật tư hoặc chất lượng thi công không đúng thỏa thuận.
- Làm rõ hạng mục bao gồm và không bao gồm: Hợp đồng nên liệt kê cụ thể những công việc nhà thầu thực hiện và các phần việc không thuộc phạm vi để tránh phát sinh ngoài dự kiến.
- Quy định rõ về phát sinh, nghiệm thu và thanh toán: Cần thống nhất cách xác nhận khối lượng phát sinh, điều kiện nghiệm thu và tiến độ thanh toán để hạn chế tranh chấp trong quá trình thực hiện.
- Ưu tiên nhà thầu có năng lực và hợp đồng minh bạch: Nên lựa chọn đơn vị có năng lực thi công phù hợp, thông tin rõ ràng và hợp đồng thể hiện cụ thể quyền, nghĩa vụ cùng trách nhiệm của các bên.
Việc tối ưu chi phí xây dựng không chỉ phụ thuộc vào lựa chọn hợp đồng trọn gói hay theo từng hạng mục mà còn nằm ở cách chủ đầu tư kiểm soát phạm vi công việc, vật tư và các khoản phát sinh. Chuẩn bị hồ sơ rõ ràng và thống nhất các điều khoản ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế chi phí ngoài dự kiến và tạo cơ sở thuận lợi cho quá trình thi công.
=> Xem thêm: Có Nên Chọn Nhà Thầu Báo Giá Rẻ? Những Rủi Ro Cần Cân Nhắc Trước Khi Ký Hợp Đồng

- Kinh nghiệm chọn hình thức hợp đồng để tối ưu chi phí xây dựng
Việc lựa chọn hợp đồng xây dựng trọn gói hay theo từng hạng mục nên dựa trên ngân sách, quy mô công trình và khả năng quản lý thực tế của chủ đầu tư. Quan trọng nhất là cần thống nhất rõ phạm vi công việc, vật tư, tiến độ, chi phí và trách nhiệm của các bên để hạn chế phát sinh trong quá trình thi công.
Nếu bạn đang cần tìm đơn vị thi công chất lượng, có kinh nghiệm và tư vấn hình thức hợp đồng phù hợp, hãy liên hệ với Xây Dựng An Đông ngay để được trao đổi cụ thể về nhu cầu, quy mô công trình và ngân sách dự kiến. Đội ngũ có thể hỗ trợ tư vấn phương án thi công, báo giá và các nội dung cần lưu ý trước khi ký hợp đồng, giúp chủ đầu tư có cơ sở rõ ràng hơn khi triển khai công trình.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
XÂY DỰNG AN ĐÔNG
Địa chỉ: 140/60 Lê Đức Thọ, Phường An Nhơn, Thành Phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Điện thoại: 028.7300.6778
Mobile: 0938.033.511
